موج عرضه جدید و تلاشهای جهانی برای هابسازی
سرویس انرژی تابناک:
این موج عرضه که عمدتاً از ایالات متحده، استرالیا و قطر سرچشمه میگیرد، ساختار بازار انرژی را دگرگون میسازد. با این حال، موفقیت جذب این حجم به تعهدات سیاستهای کربنخنثی و گسترش انرژیهای تجدیدپذیر بستگی دارد. در سال ۲۰۲۵، ایالات متحده برای نخستین بار رکورد صادرات ماهانه ۱۰ میلیون تن LNG را ثبت کرد و چهار ماه متوالی پیشتازی خود را تثبیت نمود. این دستاوردها، همراه با پیشرفت پروژههای راهبردی، هشدارهای IEA و رقابت کشورها برای تبدیل شدن به هابهای LNG، بر اهمیت فزاینده این سوخت در عرصه جهانی تأکید میورزد.
رکوردزنی قراردادهای صادرات در ایالات متحده
ایالات متحده پیشتاز صادرات گاز طبیعی مایع (LNG)، در سال ۲۰۲۵ رکورد تازهای به ثبت رسانده است. توسعهدهندگان آمریکایی با امضای قراردادهای فروش قطعی به حجم ۲۹.۵ میلیون تن در سال (mtpa) معادل چهار برابر کل حجم سال ۲۰۲۴ بازار را تحت تأثیر قرار دادهاند. این حجم معادل حدود ۱۰ درصد از ظرفیت جهانی فعلی، عمدتاً با خریداران اروپایی و آسیایی مانند انی ایتالیا و پتروناس مالزی نهایی شده است.
با وجود افزایش ۱۵ درصدی حق تصفیه و هزینههای ساخت به دلیل تورم نیروی کار، خریداران همچنان به سوی منابع پایدار و متنوع گرایش یافتهاند. ظرفیت صادرات آمریکا در سال ۲۰۲۵ به ۱۴.۷ mtpa میرسد و تا ۲۰۲۶، با افزودن ۶۱.۵ mtpa، گسترش خواهد یافت. جریان گاز به هشت کارخانه صادرات در نوامبر ۲۰۲۵ به ۱۷.۷ میلیارد فوت مکعب در روز (bcfd) دست یافته و شامل ۳۴ محموله هفتگی است. این روند صعودی، ظرفیت را تا سال ۲۰۲۹ دو برابر و تا ۲۰۳۰، یک سوم صادرات جهانی LNG را به ایالات متحده اختصاص خواهد داد.
پیشرفت پروژه Barossa در استرالیا
استرالیا دومین صادرکننده عمده گاز طبیعی مایع (LNG)، با پروژههای راهبردی مانند Barossa، جایگاه خود را در بازار جهانی استحکام میبخشد. شرکت Santos اخیراً اعلام کرد که آماده ارسال نخستین محموله از این میدان ۴.۵ میلیارد دلاری در شمال استرالیا است. پروژه با ۹۱ درصد پیشرفت فیزیکی، تولید را در زمستان آغاز خواهد کرد و ۳.۶ میلیون تن در سال (mtpa) به ظرفیت صادراتی اضافه مینماید.
با وجود تأخیرهای فنی Barossa مزایای رقابتی قابل توجهی به همراه دارد. این پروژه با بهرهگیری از گاز محلی، هزینههای حملونقل را به طور چشمگیری کاهش میدهد. علاوه بر این، ۲۰ درصد از تقاضای روبهرشد آسیا را تأمین میکند و با فناوری جذب و ذخیره کربن (CCS)، انتشارات را تا ۹۰ درصد کم مینماید در حالی که کل انتشارات پروژه حدود ۲۷۰ میلیون تن CO₂ در طول عمر خود تخمین زده میشود.شرکت اکتشاف و تولید Santos پیشبینی میکند با تثبیت قیمتهای جهانی گاز، صادرات به آسیا در پایان سال شتاب گیرد.
موج عرضه و چالشهای جذب
آژانس بینالمللی انرژی (IEA) در گزارش Gas 2025 بر این باور است که بازار جهانی قادر به جذب موج عرضه جدید گاز طبیعی مایع (LNG) خواهد بود. عرضه در سال ۲۰۲۶، ۱۰ درصد نسبت به سال قبل افزایش مییابد، که عمدتاً از آمریکای شمالی ناشی میشود. این گستره مصرف، تولید گاز را مقرونبهصرفهتر میسازد و جایگزینی زغالسنگ در آسیا را شتاب میبخشد. تقاضای جهانی گاز با نرخ ۱.۵ درصد سالانه رشد خواهد کرد و تا ۲۰۳۰، ۳۸۰ میلیارد متر مکعب (bcm) افزایش مییابد؛ در عین حال، بازار LNG به ۸۸۰ bcm در ۲۰۳۵ و ۱۰۲۰ bcm در ۲۰۵۰ میرسد.
با این وجود موفقیت جذب این عرضه به سرعت گسترش انرژیهای تجدیدپذیر وابسته است. در سناریوی کربنخنثی، رشد تقاضا تا ۲۰۳۰ تنها ۲۰ درصد خواهد بود در حالی که بدون تعهدات زیستمحیطی، این رقم به ۵۰ درصد میرسد. مدیرکل IEA فاتح بیرول، پیشبینی میکند که مازاد عرضه در ۲۰۲۵-۲۰۲۶، قیمتها را کاهش دهد و تعادل قدرت را ، به ویژه برای اروپا و ترکیه به نفع خریداران بازگرداند. با این حال IEA هشدار میدهد که مازاد عرضه ممکن است قیمتها را پایین بیاورد، اما ریسکهای ژئوپلیتیکی را به طور مؤثر مدیریت نخواهد کرد.
تلاشهای کشورها برای تبدیل شدن به هابهای LNG
اهمیت گاز طبیعی مایع (LNG) در رقابت جهانی برای تبدیل شدن به هابهای انرژی، به وضوح مشهود است. در اروپا، یونان با جاهطلبیهای خود برای هابسازی، از طریق ابتکار "کریدور عمودی" به دنبال تأمین LNG جدید برای اتحادیه اروپا است. این پروژه که در سال ۲۰۲۵ شتاب گرفته، یونان را به دروازهای برای واردات ۲۰ میلیون تن در سال (mtpa) تبدیل میکند و نیازهای فوری قاره را برآورده میسازد.
آلمان و لهستان نیز زیرساختهای خود را تقویت کردهاند؛ آلمان با ترمینالهای جدید در برانشویگ و ویلهلمسهاون، ظرفیت وارداتی را به ۳۰ mtpa رسانده، در حالی که لهستان از طریق پروژه Baltic Pipe، وابستگی به گاز روسیه را به حداقل رسانده است.
در آسیا هم ویتنام با سرمایهگذاری در ترمینالهای Thi Vai و Cai Mep، به هاب منطقهای جنوب شرقی آسیا تبدیل میشود و تا ۲۰۳۰، هدف واردات ۱۵ mtpa را دنبال میکند. سنگاپور نیز به عنوان هاب آسیایی با ترمینالهای پیشرفته، تجارت منطقهای را تسهیل مینماید.
در آمریکای لاتین مکزیک و آرژانتین در پیشتاز هستند؛ مکزیک با پروژههای Altamira و Topolobampo، ظرفیت صادراتی ۲۰ mtpa را تا ۲۰۲۷ افزایش میدهد، در حالی که آرژانتین از میدان Vaca Muerta برای پتانسیل هاب صادراتی بهره میبرد. کانادا با تمرکز شرکت شل بر پروژههای LNG کانادا، به هاب آمریکای شمالی بدل خواهد شد.
این تلاشهای هماهنگ، رقابت برای کنترل زنجیره تأمین LNG را شدت بخشیده و نقش استراتژیک آن را در امنیت انرژی جهانی برجسته میسازد.
موج عرضه جدید گاز طبیعی مایع (LNG)، ساختار بازار انرژی را بازسازی میکند، اما حفظ تعادل میان عرضه و تقاضا امری حیاتی است. برای آینده، سرمایهگذاری هدفمند در فناوریهای جذب و ذخیره کربن (CCUS) به منظور کاهش نشت متان ضروری به نظر میرسد.
همچنین تنوعبخشی به منابع تأمین برای مقابله با ریسکهای ژئوپلیتیکی، ادغام LNG با انرژیهای تجدیدپذیر به منظور دستیابی به کربنخنثی تا سال ۲۰۵۰، و نظارت دقیق بر تقاضای ناشی از هوش مصنوعی (AI) که تا ۲۰۳۰ معادل مصرف انرژی یک کشور متوسط خواهد بود، از اولویتهای کلیدی هستند.
در نهایت، LNG میتواند به عنوان پلی به سوی پایداری، مشروط به اتخاذ سیاستهای هوشمند و هماهنگ عمل کند. این تحول نه تنها فرصتهای اقتصادی قابل توجهی ایجاد مینماید، بلکه بر تعهد جهانی به اهداف اقلیمی استوار است.
ایران منابع گازی عظیمی دارد و نخبگان ایران می توانند در این زمینه ایران را سرآمد دنیا کنند البته اگر بدخواهانی مثل آمریکا که چشم دیدن پیشرفت ایران را ندارند، اجازه دهند.